{"id":239691,"date":"2022-05-06T08:05:23","date_gmt":"2022-05-06T08:05:23","guid":{"rendered":"https:\/\/whistlesystem.com\/lov-om-whistleblowing\/"},"modified":"2022-09-27T13:07:19","modified_gmt":"2022-09-27T13:07:19","slug":"kim-jest-sygnalista","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/whistlesystem.com\/pl\/kim-jest-sygnalista\/","title":{"rendered":"Kim jest sygnalista? Wszystko co powiniene\u015b wiedzie\u0107 o ustawie sygnalist\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n

Sygnalista to osoba, kt\u00f3ra informuje w\u0142adze, pracodawc\u0119 lub opini\u0119 publiczn\u0105 o nagannych warunkach lub naruszeniach prawa. Na przyk\u0142ad mo\u017ce to by\u0107 oszustwo, korupcja lub nadu\u017cycie.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

S\u0142owo sygnalista (whistleblower) pochodzi z lat 60. XX wieku, kiedy to brytyjskie i ameryka\u0144skie media u\u017cywa\u0142y go w odniesieniu do s\u0119dzi\u00f3w pi\u0142karskich i s\u0119dzi\u00f3w innych dyscyplin sportowych, kt\u00f3rzy dmuchali w gwizdek, widz\u0105c z\u0142amanie regu\u0142 gry na boisku.<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b s\u0142owo sygnalista nabra\u0142o zupe\u0142nie innego, szerszego i bardziej odpowiedzialnego znaczenia – wszystko dlatego, \u017ce s\u0142owo to jest u\u017cywane w odniesieniu do osoby, kt\u00f3ra informuje o sprawach, kt\u00f3re w jego opinii s\u0105 przedmiotem nadu\u017cy\u0107 lub s\u0105 bezpo\u015brednio niezgodne z prawem – czyli przest\u0119pstwem. S\u0142owo to cz\u0119sto mylone jest z donosicielem oraz osob\u0105 skar\u017c\u0105c\u0105 si\u0119 na osoby lub procesy w firmie – jednak\u017ce jego geneza jest znacznie bardziej przyjazna i sam sygnalista odnosi si\u0119 do os\u00f3b chc\u0105cych dba\u0107 o bezpieczm\u015bnto lecz jednocze\u015bnie chc\u0105ce pozosta\u0107 anonimowymi.<\/p>\n\n\n\n

To, czy informacja kt\u00f3r\u0105 zg\u0142asza\u0107 sygnalista zostanie ujawniona opinii publicznej, w\u0142adzom lub decydentom w miejscu pracy, nie ma bezpo\u015bredniego znaczenia dla u\u017cycia tego s\u0142owa. To sam czyn i decyzja o poinformowaniu o potencjalnych przest\u0119pstwach lub innych nadu\u017cyciach w miejscy pracy s\u0105 nazywane whistleblowingiem – czyli sygnalizowaniem.<\/p>\n\n\n\n

Bycie sygnalist\u0105 to bardzo odpowiedzialna, ale te\u017c ryzykowna rola. Wynika to z uprzedze\u0144 os\u00f3b do tego typu dzia\u0142a\u0144 oraz historycznych sytuacji czy ustroj\u00f3w kt\u00f3re tego typu dzia\u0142ania nagradza\u0142y – w zamian za szkodzenie niewinnym osobom. Dlatego tak cz\u0119sto sygnalista sprowadzany jest do roli kapusia czy donosiciela – jest to jednak mylne przekonanie o osobach kt\u00f3re chc\u0105 demaskowa\u0107 niebezpieczne cz\u0119sto sytuacje w celu poprawy bezpiecze\u0144stwa swojego \u015brodowiska pracy, innych pracownik\u00f3w czy klient\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Umo\u017cliwienie sygnalistom pozostania anonimowym jest jedn\u0105 z kwestii, kt\u00f3r\u0105 ma rozwi\u0105za\u0107 nowy wym\u00f3g prawny Uni Europejskiej – dyrektywa w sprawie sygnalist\u00f3w w firmach. O dyrektywie piszemy wi\u0119cej w tym artykule.<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kim jest sygnalista?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Sygnalist\u0105 mo\u017ce by\u0107 ka\u017cdy pracownik, kontraktor czy klient firmy. Jest nim osoba kt\u00f3ra w spos\u00f3b bezpo\u015bredni wesz\u0142a w interakcje z firm\u0105 oraz dostrzeg\u0142a w niej nieprawid\u0142owo\u015bci mog\u0105ce stanowi\u0107 wykroczenie – sygnalista informacje te mo\u017ce w spos\u00f3b anonimowy przekaza\u0107 do os\u00f3b decyzyjnych w firmie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Aby u\u0142atwi\u0107 przekazywanie informacji, oraz rozstanie anonimowym – ka\u017cda firma zatrudniaj\u0105ca powy\u017cej 50 os\u00f3b powinna do 17 grudnia 2023 wdro\u017cy\u0107 procedury dla sygnalist\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Znany sygnalista: Edward Snowden.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jednym z najbardziej znanych sygnalist\u00f3w jest znany wielu osobom Edward Snowden. Podczas swojej pracy w CIA E.Snowden zauwa\u017cy\u0142 ra\u017c\u0105ce nieprawid\u0142owo\u015bci kt\u00f3re uzna\u0142, \u017ce powinny ujrze\u0107 \u015bwiat\u0142o dzienne – tak aby ka\u017cdy obywatel mia\u0142 ich \u015bwiadomo\u015b\u0107. By\u0142y to \u015bci\u015ble tajne informacje o masowej inwigilacji prowadzonej przez NSA na ca\u0142ym \u015bwiecie. Edward Snowden do dzi\u015b dzie\u0144 \u017cyje z konsekwencjami, swojej decyzji, a po azylu w Wielkiej Brytanii otrzyma\u0142 zezwolenie na sta\u0142y pobyt w Rosji.<\/p>\n\n\n\n

Konsekwencje zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci przez Edwarda Snowdena<\/a> s\u0105 przyk\u0142adem tego, dlaczego Unia Europejska podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o uchwaleniu dyrektywy dot. Sygnalist\u00f3w – chc\u0105c chroni\u0107 przysz\u0142ych sygnalist\u00f3w oraz przyczyni\u0107 si\u0119 do poprawy sytuacji w wielu organizacjach czy przedsi\u0119biorstwach prywatnych.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Dlaczego informowanie o nieprawid\u0142owo\u015bciach i nowa dyrektywa dla sygnalist\u00f3w s\u0105 wa\u017cne?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Wiele os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce przyk\u0142ad Edwarda Snowdena przedstawiony powy\u017cej jest bardzo skrajnym ale jednocze\u015bnie wa\u017cnym przyk\u0142adem kt\u00f3ry t\u0142umaczy dlaczego ustawa o sygnalistach jest tak wa\u017cna.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Sama ustawa o sygnalistach nie jest po to aby umo\u017cliwia\u0107 anonimowe donoszenie w celu zaszkodzenia jednostkom lub organizacjom – wr\u0119cz przeciwnie, jest sposobem na radzenie sobie z nieprawid\u0142owo\u015bciami w spos\u00f3b dojrza\u0142y – umo\u017cliwiaj\u0105cy zachowania bezpiecze\u0144stwa dla os\u00f3b decyduj\u0105cych si\u0119 ujawni\u0107 przest\u0119pczy proceder. Synglista z definicji nie jest konfidentem czy donosicielem kt\u00f3ry manipuluje faktami – jest to osoba kt\u00f3rej zale\u017cy na prawid\u0142owym funkcjonowaniu organizacji w kt\u00f3rej pracuje lub z kt\u00f3r\u0105 wsp\u00f3\u0142pracuje. Dyrektywa o sygnalistach jest pokazaniem, \u017ce dobro jednostki ale tak\u017ce dobro ca\u0142ych organizacji jest wa\u017cne i powinno by\u0107 traktowane z odpowiedzialno\u015bci\u0105 przy zastosowaniu odpowiednich proces\u00f3w – z wykluczeniem n\u0119kania, dyskryminacji, wykluczenia czy innych kar.<\/p>\n\n\n\n

Ka\u017cdemu zdarza si\u0119 zajrze\u0107 na stron\u0119 z informacjami, obejrze\u0107 telewizj\u0119 lub program historyczny – jako spo\u0142ecze\u0144stwo i jednostki jeste\u015bmy zainteresowani prawd\u0105 i wa\u017cne dla nas jest aby osoba ujawniaj\u0105ca zakazany proceder by\u0142a chroniona a nie obwiniana za anonimowe poinformowanie o przest\u0119pstwie. W przypadku braku odpowiednich proces\u00f3w i procedur, osoba widz\u0105ca niepracwidow\u015bci czy sama do\u015bwiadczaj\u0105ca \u0142amania prawa i przepis\u00f3w – mo\u017ce uzna\u0107, \u017ce w przypadku ujawnienia tych fakt\u00f3w jej kariera i reputacja w miejscu pracy zostanie nara\u017cona na uszczerbek – w skutek tego powstrzyma si\u0119 przed ujawnieniem z\u0142ego precedensu a ten w rezultacie mo\u017ce zaszkodzi\u0107 jej, osobom z jej firmy czy nawet osobom postronnym – bezpo\u015brednio wp\u0142ywaj\u0105c na bezpiecze\u0144stwo lub jako\u015b\u0107 \u015bwiadczonych us\u0142ug przez przedsi\u0119biorstwo.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie z tego powodu wa\u017cne jest, aby istnia\u0142y przepisy umo\u017cliwiaj\u0105ce informowanie o nieprawid\u0142owo\u015bciach. Wa\u017cne jest aby sygnalista nie musia\u0142 martwi\u0107 si\u0119 odwetem za przestrzeganie prawa i sumienne informowanie o przest\u0119pstwach.<\/p>\n\n\n\n

Dyrektywa w sprawie sygnalist\u00f3w oznacza mi\u0119dzy innymi, \u017ce firmy nie mog\u0105 kara\u0107 swoich pracownik\u00f3w za zg\u0142aszanie nieprawid\u0142owo\u015bci. Wszelkie formy dzia\u0142a\u0144 odwetowych s\u0105 zabronione, w tym:<\/p>\n\n\n\n